Toon onbeantwoorde berichten | Toon actieve onderwerpen Het is nu za okt 20, 2018 21:35



Dit onderwerp is gesloten, je kunt geen berichten wijzigen of nieuwe antwoorden plaatsen  [ 3 berichten ] 
Correcte velgmaten - Het hoe en waarom 
Auteur Bericht
Ti Member +
Ti Member +
Avatar gebruiker

Geregistreerd: wo nov 28, 2007 20:38
Berichten: 3027
Woonplaats: Swalmen (Limburg)
Quote van cleaned.be

Gezien de veel terugkomende vragen betreffende het al dan niet passen van welbepaalde velgen op een wagen, lijkt het ons interessant om ons hierin te verdiepen. Dit artikel wordt uiteraard bekeken volgens de “Cleane” filosofie. Concreet wil dit zeggen dat we enerzijds opsommen wat wettelijk en technisch aanvaardbaar is, anderzijds bekijken we ook wat de risico’s zijn van bvb. te brede wielen, te ver naar buitenstaande wielen, …

I. Om deze FAQ tot een verstaanbaar document te maken, leggen we een aantal noodzakelijke begrippen uit.

Een type-maataanduiding van een willekeurige velg ziet er als volgt uit:

6,5Jx15 – ET 35 – 4x100 – Ø 50

Breedte x diameter: 6,5J x 15
Steek: 4 x 100
Naafgatdiameter: 50 mm
Offset / ET: 35

1. Breedte en diameter:
Worden doorgaans uitgedrukt in inch of duim. 1” = 25,4mm.
De “J” heeft te maken met de manier waarop de band op de velg ligt. Dit is van ondergeschikt belang, aangezien dit de huidige norm is.

2. De steekcirkeldiameter
Dit is niets anders dan de diameter waarop de gaten geboord worden om je wiel mee vast te bouten. Dit is een vast gegeven per merk/type. Het eerste getal staat voor het aantal gaten, het tweede voor de diameter.
Afbeelding

3. Het centraal gat
Het centraal gat (in tekening naafgat genoemd) zorgt voor de centrage van de velg op de as van je wagen. Een goede centrage is noodzakelijk om trillingen te vermijden. Bij het monteren van de velg plaats je de velg met het centraal gat over de naaf van je remschijf, waarna je het met de bouten vastschroeft. Het zorgt dus eigenlijk voor een perfecte positie en het vermijdt dat je de velg kan vastschroeven “uit het center” van je as.
Het centraal gat is voor fabrikanten van seriewielen, de maat met de kleinste tolerantie. Dit bewijst het belang ervan.
Een velg met een te klein centraal gat zal logischerwijze niet passen op je wagen. Het gat kan je wel uitdraaien, maar aangezien de nauwe toleranties dient dit steeds door een vakman worden uitgevoerd.
Een wiel met een te groot centraal gat kan natuurlijk wel worden gemonteerd, maar verliest hierbij ook zijn “centreerfunctie”.
Op onderstaande foto zie je een naaf met diameter 72,6mm met een gemonteerde velg met een centraal gat van 74,1mm. Dit betekent dus een speling van 1,5 mm! Geen vuiltje aan de lucht zou je zeggen, niet? Wel, als je weet dat de naaf het grootste deel van de radiale krachten opneemt, kan je je wel voorstellen dat de bouten te veel worden belast. Mogelijk gevolgen : trillingen in het voertuig, versneld uitslijten van de boutgaten van de alu-velgen (zachter materiaal dan de bouten) en in het slechtste geval lostrillen van het wiel met alle gevolgen vandien...
Afbeelding

De meeste aftermarketvelgen hebben een te groot naafgat. De producent van deze velgen fabriceert op die manier de velg op de meest economische manier voor een zo breed mogelijke waaier aan wagens. De fabrikanten leveren echter steeds per wiel een gepaste set centreerringen mee. Deze ring dien je in het centraal gat te monteren zodat het wiel terug wordt gecentreerd op de naaf.
Afbeelding

4. ET:
De ET-waarde van een wiel, ook wel de offset of Einpress Tiefe genoemd, bepaalt hoe ver een wiel naar binnen valt of naar buiten steekt in de wielkas.
Een te hoge ET resulteert in een wiel dat te diep in de wielkas zit, en mogelijk aanloopt op de veerpoot, remklauw, binnenkant van de wielkas,… Een te lage ET-waarde resulteert in een wiel dat buiten de carrosserie uitsteekt.
De ET-waarde is de afstand tussen de denkbeeldige middellijn van de breedte van het wiel tot het oplegvlak. ET 0 wil zeggen dat het bevestigingspunt (de wielflens) precies in het midden zit. ET 35 wil zeggen dat de velgflens 35 mm meer naar buiten zit, waardoor het wiel meer naar binnen valt. Een negatieve ET is ook mogelijk, het bevestigingspunt zit dan aan de binnenkant van het midden, waardoor het wiel verder naar buiten wordt "geduwd". Dit komt zelden voor. Wagens met een wide-bodyombouw kunnen hier wel gebruik van maken.
Afbeelding

II. Nu deze begrippen gekend zijn, kunnen we deze gaan toepassen.

Bij het monteren van velgen moeten we in hoofdzaak met drie factoren rekening houden. Dat is de breedte van de velg, de diameter en de ET. De andere reeds aangehaalde begrippen bespreken we niet verder omdat deze weinig variabel zijn voor onze toepassingen.

De wegcode en de constructeur schrijven ons voor hoever we kunnen afwijken van de standaard waarden. Wil je het legaal houden, kijk dan in je PVG of gelijkvormigheidsattest welke wielen je kan en mag monteren. Hiermee zal je noch problemen hebben op de autokeuring, noch technische problemen zoals raken aan de wielkassen, veerpoten, … Dit laatste geldt alleen maar met een standaard ophanging. Schroefkits daarentegen kunnen wel tegen originele velgen aanlopen, maar dat hoort niet meer tot deze FAQ. Hou er gewoon rekening mee!

Aangezien we allemaal lid zijn van Cleaned.be gaan we met z’n allen toch alle mogelijke en onmogelijke velgen onder onze wagen willen passen. Passen is een geschikt woord, want dit is veelal de béste manier om te weten of je al dan niet problemen zal hebben met bepaalde configuraties.

Kan dit echter niet, dan moeten we even theoretisch te werk gaan:

1. Diameter en breedte en ET van de velg:
De diameter van een velg is van ondergeschikt belang en is ieders vrije keuze. Grotere maten is doorgaans geen probleem, mits de keuze van geschikt rubber. Kies je bijvoorbeeld een grotere velg maar je monteert een lagere band, dan kom je vaak aan dezelfde diameter als je standaard velg-band configuratie.
De breedte van de velg daarentegen kan variëren. We gaan er vanuit dat we een zo breed mogelijke velg onder een wagen willen krijgen. Dit kan alleen maar mits het kiezen van een perfecte ET-waarde!
Bekijk even onderstaande figuur. Links zie je de witte contouren van een 9,5” brede velg. De blauwe lijnen stellen een 10” brede velg voor. De groene verticale lijn stelt de flens voor, dus de basis om van hieruit de ET te gaan bekijken.
We weten dat de “witte” velg perfect past onder de wagen. Deze velg is immers gemaakt voor dit bepaalde type auto. We willen nu breder gaan door de “blauwe” velg te plaatsen. We moeten gaan rekenen…
Afbeelding

2. Eerste vraag: raakt de nieuwe velg de veerpoot?
9,5” = 241,3 mm met een ET van 41 mm.
Het denkbeeldige midden van de velg (verticale paarse lijn) staat dus op de helft van deze afstand, zijnde:
241,3 / 2 = 120,65 mm
Een ET van 41 wil zeggen dat we vanaf dit denkbeeldige midden 41 mm moeten bijrekenen.

Dus de afstand van de flens tot het binnenste van het wiel is 120,65 + 41 = 161,65 mm

Voor de nieuwe velg wordt dit:
10” = 254 mm met een ET van 24 mm
254 / 2 = 127 mm
127 + 24 = 151 mm.

Langs binnen gezien laat deze velg dus ( 161,65 – 151 = ) ongeveer 10 mm méér ruimte. Monteren kan dus hier probleemloos.

3. Maar past de velg ook langs buiten?
Dezelfde rekensommen geven ons het volgende resultaat:
Oude velg:
120,65 – 41 = 79,65 mm

Nieuwe velg:
127 – 24 = 103 mm
Deze waardes zijn gerekend vanaf de flens tot de buitenste rand van de velgen. We zien dus dat de nieuwe velg (103 – 79,65 =) ongeveer 23 mm méér naar buiten komt! Dit zie je ook op de figuur. Je kan er van op aan dat deze velg de kassen raakt!

4. De velgen steken dus UIT de wielkas… Wat nu?
Je weet dat het risico, zeker in combinatie met een verlaging, de kas te raken heel groot is. Ga hiervoor bij je carrossier langs om een oplossing te zoeken. In kleine probleemgevallen en afhankelijk bij welk type wagen, kan het volstaan het binnenste lipje van de wielkassen om te rollen met speciale werktuigen. In extremere gevallen zijn er ingrijpende carrosseriewerken nodig.

Een ander aspect is het feit dat je wettelijk gezien strafbaar bent. Velgen en banden mogen onder geen beding uit de wielkas steken. Onderstaand voorbeeld getuigt hiervan:
Afbeelding
Afbeelding

De betrokkene werd op basis van volgende wet geverbaliseerd: (let op, dit is belgisch, ik weet niet hoe het in nederland zit)
HOOFDSTUK IV: Autokeuring
Artikel 23sexies: Niet-periodieke keuringen

§1. Ongeacht de regels betreffende de periodieke keuringen, zijn niet-periodieke keuringen verplicht:

§2. vóór de datum van opnieuw in het verkeer brengen, zowel op naam van dezelfde titularis als op naam van een nieuwe titularis, van elk voertuig: dat een wijziging of verbouwing heeft ondergaan die betrekking heeft op het chassis, het koetswerk of op de uitrusting, met een wijziging van de technische kenmerken van het voertuig tot gevolg;


Een concreter voorbeeld in het wetboek gaat als volgt:
Art. 20. In artikel 34 van hetzelfde besluit gewijzigd bij de koninklijke besluiten van 14 januari 1971 en 12 december 1975 worden volgende wijzigingen aangebracht :
1° § 1, wordt vervangen door volgende bepaling :
" § 1. 1°. Het draagvermogen en de snelheidscategorie van de banden zijn verenigbaar met het laadvermogen per as en de maximale snelheid bepaald in het PVG, het certificaat van overeenstemming of het instructieboekje van de constructeur.

Voor de voertuigen van de categorie M1 zijn de hierna volgende regels van toepassing :

- de montage van niet-oorspronkelijke velgen en/of banden, leidt niet tot een verhoging van het spoor met meer dan 2 %. Evenwel bedraagt de tolerantie 4 % voor terreinvoertuigen;

- het koetswerk bedekt de banden;

- er bestaat onder alle omstandigheden een vrije ruimte tussen het loopvlak van de band en de binnenvleugel;

- indien de banden niet opgenomen zijn in het PVG komen hun diameters overeen met de initiële waarden met een tolerantie van - 2 % en + 1,5 %.
III. Mogelijkheden tot aanpassen van de ET:
De eenvoudigste oplossing ligt in het monteren van smallere banden! De velg blijft evenwel ongewijzigd en zal niet van positie veranderen. Een 255/35/18 band (blauw) vergeleken met een 225/35/18 band (rood) geeft dit resultaat:
Afbeelding

Bemerk wel dat de wieldiameter hiermee 3,3% verkleint en bijgevolg buiten wettelijke tolerantie komt te liggen! Logischerwijze kan zo’n configuratie maar van een beperkte invloed zijn...

Een handige tool hiervoor vind je onderaan deze FAQ.

Lukt dit niet, of wens je geen getrokken-banden-effect te krijgen, dan opteer je voor een van de volgende ingrepen.

Probleem 1: de banden / velgen raken de wielkassen.
Oplossing 1: Als je met meerdelige velgen rondrijdt (cfr. FAQ “onderhoud van velgen” door Daggie) dan kan je een kleinere buitenring monteren. Hierdoor verkleint de breedte van de velg!
Oplossing 2: De ET-waarde kan licht aangepast worden door het afdraaien van de flens van de velgen:
Dit mag je alleen door een vakman laten doen! Begin hier zelf niet aan als je geen ervaring hebt. Fout uitvoeren van dergelijke ingrepen kan de veiligheid van je voertuig drastischin gedrang brengen! Op het forum zitten een aantal mensen die hiermee ervaring hebben. Maak gebruik van hun kennis! De search-engine helpt je hier verder.
Enkele richtlijnen: Bij het afdraaien van het oplegvlak verklein je de hoeveelheid aan materiaal tussen het draagvlak van het boutgat en het oplegvlak. Indien deze laag aluminium te dun wordt omdat je teveel materiaal hebt weggenomen, kan deze zone doorscheuren en bestaat de kans dat het wiel loskomt van de wagen.
Afdraaien kan alleen als je zeker weet dat je die hoeveelheid materiaal dik genoeg kunt houden. Deze dikte is niet genormeerd, en is dus afhankelijk van constructeur tot constructeur. Deze doet veel research en berekent de nodige waarden om tot een goeie, degelijke en sterke velg te komen. Je kan er dus niet vanuit gaan, dat er altijd een paar mm materiaal kan worden afgenomen. Laat dit steeds nakijken door een specialist en neem zelf geen risico! Aftermarketvelgen worden meestal bij de plaatselijke leverancier geleverd zonder boutgaten en met een zo laag mogelijke ET waarde. Op die manier kan de velg op zoveel mogelijk wagens gemonteerd worden, de uiteindelijke ET en boutgatconfiguratie wordt dan na de bestelling uitgevoerd bij de plaatselijke verdeler.
Bij het bestellen van nieuwe velgen kan de velgenspecialist er dus rekening mee houden dat de ET-waarde moet aangepast worden. In dit geval kan hij de boutgaten minder diep boren en de velg monteren. Indien de velg teveel naar buiten steekt, kan het oplegvlak een beetje worden afgedraaid en terug worden gepast. Eenmaal de velg de perfecte ET waarde heeft, kunnen de boutgaten op de correcte diepte ten opzichte van het oplegvlak worden geboord.
Het is eveneens belangrijk, dat de boutgaten niet “te ondiep” zijn, in dat geval zitten de bouten niet diep genoeg in de naaf en is de kans op afbreken van de bouten groter. Monteren van langere bouten kan een oplossing zijn.

Als je geen gewichtsuitsparingen hebt tussen de bouten in, kan je ook opteren voor het herboren van de gaten (dus in weze dezelfde truck toepassen). Hierdoor behou je een veilige dikte. Let er wel op dat je de oude gaten laat dichtlassen, of dat deze door een afdekplaat worden weggestopt. Hou er ook rekening mee dat een onwetende monteur je velgen verkeerd kan monteren. Sommige fabrikanten maken van deze techniek gebruik om hun velgen voor verschillende types van wagens aan te bieden. Dit wordt aangeduid met de term “multi-steek”.
Op onderstaande foto kan deze techniek niet toegepast worden. De gewichtsuitsparingen zijn hier goed zichtbaar.
Let er ook op dat je velghart je remklauw niet raakt.
Afbeelding

Ander probleem: je velgen raken langs binnen. Je spoor moet dus breder gemaakt worden. Dit wordt bekomen met spacers, ook spoorverbreders genoemd. Deze bestaan in allerlei soorten, diktes, steken, gepaste centergaten, … Zoek een geschikte set via de gekende fabrikanten à la H&R, … Hou er rekening mee dat spoorverbreders op de automobielinspectie tot een rode kaart leiden.

Deze spacers monteer je, net als je velgen trouwens, met een moment van doorgaans 100 à 120 Nm. Aanspannen doe je volgens de regels van de kunst! Dus steeds tegenovergestelde bouten aantrekken om niets krom te trekken.

Je hebt twee soorten spacers :
1.Het eerste type is een eenvoudig product. Dit is een gewone schijf van een bepaalde dikte, voorzien van gaten op je juiste steekcirkel. Je bouten worden door je spacer in de remschijf gemonteerd. Meestal dien je wel langere bouten te gebruiken, omdat je de afstand tussen je boutgat in het wiel en de schroefdraad in je remschijf natuurlijk vergroot.

2.Het tweede type moet je eerst vastschroeven op je wagen waarna je de velg vastschroeft op je spacer. (zie afbeelding hieronder) Hierbij heb je dus het dubbel aantal bouten nodig per wiel.

Afbeelding

Een variant op dit tweede type is een adaptorplaat. Hierbij wijzig je niet enkel de ET, maar ook de steekcirkeldiameter. Indien jouw velgen met een andere steekcirkeldiameter zijn voorzien dan die van je wagen, kan er een adaptorplaat gemonteerd worden met boutgaten op de steekcirkel van je wagen, maar met getapte gaten met de steekcirkel van je velgen. Op die manier kan je velgen die oorspronkelijk voorzien waren voor een ander type wagen, toch op jouw wagen monteren. Let wel dat je wagentypes met 3, 4, 5 of zelfs 6 boutgaten hebt per wiel. Dit kan je niet oplossen met deze zogenaamde “adaptorplaten”. Eveneens dien je te letten op de ET waarde van de wielen die je aankoopt. Als je adaptorplaten moet monteren, moet de ET van de aangekochte wielen met de dikte van je adaptorplaat groter zijn, wil je op de wielen monteren op de ideale ET waarde.

Rekenvoorbeeld:
Een adapter is 20 mm dik. Een velg heeft een ET van 60. Deze wordt, na montage van de adapters, een ET van 40. Dit lijkt voor de meeste toepassingen dus voldoende. Is dit nog te weinig, zoek dan dikkere adapters. Ga geen spacers op adapters monteren.

IV. Opmerkingen
Verbreden van het spoor.
Verbreden van je spoor gebeurt, zoals ondertussen duidelijk zou moeten zijn, door het monteren van spoorverbreders op corrécte velgen óf door het monteren van velgen met een te kleine ET voor jouw wagen. We zagen al dat dit spoor minder dan 2% mag vergroot worden om legaal te blijven.

Door je spoor te verbreden, verander je eveneens de schuurstraal van je wagen. De fabrikant streeft naar een negatieve schuurstraal. Door plaatsing van adapters / spoorverbreders kan je die schuurstraal echter minder negatief of zelfs positief maken.

In de praktijk komt het erop neer dat je het stuurgedrag van de wagen totaal veranderd. In een standaard setup (negatieve schuurstraal) zal de stuurinrichting proberen zichzelf te corrigeren wanneer één wiel wordt afgeremd door een obstakel (een steen, overstekend dier,...)

Bij een minder negatieve schuurstraal is het corrigerend effect van de stuurinrichting al minder. Bij een positieve schuurstraal wordt het draai-effect zelfs versterkt naar de kant van het afgeremde wiel en is er van correctie geen sprake meer....
Kort samengevat: meer kans om de controle over je voertuig te verliezen...

Bredere banden:
Het beste monteer je op de twee assen gelijke velgen met gelijke bandenmaten. Bij een aantal constructeurs zoals BMW is dit standaard evenwel niet het geval. Verschillende breedtes van banden hebben een positieve invloed op het overstuurkarakter van je wagen. Bredere banden vooraan hebben dan weer een betere onderstuurneiging als gevolgd. Let hier wel mee op dat de balans voor/achter in verhouding blijft.

Het opzet van deze FAQ
Het opzet van deze FAQ was een inzicht te geven in het “hoe en waarom” omtrent het monteren van aftermarket, en veelal brede, velgen. Er valt nog veel meer te vertellen hierover, maar dit leidt ons te diep. We gaan er vanuit dat het showgehalte de eerste prioriteit is, en niet de handling van de wagen. Weet waarmee je bezig bent en ken je wagen! Je ophanging, bandenkeuze en velgenkeuze zijn allemaal heel belangrijk om goede rij-eigenschappen te behouden van je wagen. Té laat, té breed, getrokken of té brede banden beïnvloeden deze vaak negatief. Pas je rijden dus steeds aan!

Wie hier dieper wil op ingaan moet zeker het volgende boek te pakken zien te krijgen:
“Autotuning – In theorie en praktijk” – Gert Hack; Kluwer voertuigtechniek; ISBN 90 201 2928 7

V. Bronvermelding:
http://www.cleaned.be
http://www.how2tune.be
http://www.juridat.be/cgi_loi/loi_a.pl

Veel dank voor de nuttige bijdragen:
Dries Wynendaele – http://www.graphtune.be

Toevoeging door Kamil:

In Nederland mogen velgen bij de wet 30mm buiten de wielkasten uitsteken, maar mogen niet aanlopen.

Wegenverkeerswet, artikel 5.2.48

Nuttige link:
http://www.fznederland.com/

Handige tool om breedtes van verschillende wiel-bandcombinaties te controleren:
http://www.cleaned.be/forum/index.php?showtopic=16378

_________________
Lets have sex like burger king and mcdonalds. I'll do it my way, and you will be loving it
Afbeelding
-stick a fork in me, I am done-


di aug 04, 2009 23:34
Profiel WWW
The Stig!!
The Stig!!
Avatar gebruiker

Geregistreerd: za okt 21, 2006 22:14
Berichten: 2834
Woonplaats: Land van Maas & Waal
Hele lap tekst en ik zie wat overeenkomsten met ons "Feiten" topic, maar zeker handig! ..sticky van gemaakt. Ook gelijk een slotje om het geen discussietopic te laten worden.. :ok:

_________________
Afbeelding

Daily: Skoda Octavia
Project: VW Derby
1977 - Panamabraun - 1.4 - 40mm Solex carbs - 13" PLS Silverstone - FK Königsport - Porsche seats


wo aug 05, 2009 10:00
Profiel
Ti Member +
Ti Member +
Avatar gebruiker

Geregistreerd: wo nov 28, 2007 20:38
Berichten: 3027
Woonplaats: Swalmen (Limburg)
Toevoeging voor Nederland dankzijn oplettendheid van Kamil:

In Nederland mogen de wielen 30 mm uitsteken: zie Wegenverkeerswet, artikel 5.2.48


Citaat:
4.
De wielen onderscheidenlijk banden van personenauto’s:

a. moeten goed zijn afgeschermd;

b. mogen niet meer dan 30 mm buiten de afscherming uitsteken, en

c. mogen niet aanlopen.

_________________
Lets have sex like burger king and mcdonalds. I'll do it my way, and you will be loving it
Afbeelding
-stick a fork in me, I am done-


ma jun 11, 2012 9:28
Profiel WWW
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Dit onderwerp is gesloten, je kunt geen berichten wijzigen of nieuwe antwoorden plaatsen   [ 3 berichten ] 

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 5 gasten


Je mag geen nieuwe onderwerpen in dit forum plaatsen
Je mag niet antwoorden op een onderwerp in dit forum
Je mag je berichten in dit forum niet wijzigen
Je mag je berichten niet uit dit forum verwijderen

Zoek naar:
Ga naar:  
cron

Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
Designed by ST Software for PTF.
phpBB.nl Vertaling